top of page

O CASTELO E A ADVOCACIA PÚBLICA

21 de jun. de 2019
3 min de leitura

Atualizado: 5 de dez. de 2023

-JOSÉ NUZZI NETO-


Chegavam ao fim os anos 60, eram tempos de desdobramentos duros do golpe de Estado, embora haja quem prefira dizê-lo mero movimento. Depois de O Processo e Na Colônia Penal, enfrentei a obra derradeira – e enfrentamento porque a tradução, então disponível, acomodava-se à sintaxe alemã – frases longas, subordinadas enfileiradas –, além de constituir grito pungente contra a burocracia que se autojustifica.


Voltei agora a O Castelo, depois de meio século. E encontro nele, como sempre nas releituras, particularidades de que não me lembrava, ou de que antes não me havia dado conta. Há referências a advogados, tidos como seres espertos, “capazes de fazer de um nada tudo o que se quer”, a funcionários, servidores, secretários, todos, absolutamente todos, empenhados em fazer fluir os requerimentos – é o fluxo que importa, não a funcionalidade. Decerto, o trabalho do próprio Kafka no Instituto do Seguro Operário para Acidentes do Trabalho deve ter contribuído para isso: operários acidentados transformavam-se em requerimentos, fichas e casos.


"Quando me iniciei no estudo jurídico, a Constituição era vista como algo para se admirar, não para se executar."

Enfim, a densidade do texto demandou leitura lenta, lentidão aumentada pelas conexões com a realidade, especialmente com a de minha vida profissional.

Quando me iniciei no estudo jurídico, a Constituição era vista como algo para se admirar, não para se executar. Valiam as leis, valiam os decretos, o texto constitucional era invocado apenas se e quando dava suporte ao que prescreviam as demais normas. Rompe-se essa inversão, que mais de uma vez ouvi proclamada em sala de aula, com a Constituição de 1988. A Constituição passou a ser a norma fundamental, ao Estado já não bastava ser de Direito, deveria também ser Democrático, com tensão permanente entre os polos social e liberal. Não por acaso, já em seu artigo 1º nominam-se como fundamentos a cidadania e a dignidade da pessoa humana, a par com os valores sociais do trabalho e da livre iniciativa.


A Advocacia Pública ganhou nova dimensão. O Título IV da Constituição Federal, dedicado à Organização dos Poderes, abriga quatro capítulos, os três primeiros dedicados aos poderes tradicionais – Legislativo, Executivo e Judiciário – e o quarto às Funções Essenciais à Justiça, a saber, Ministério Público, Advocacia Pública, Advocacia e Defensoria Pública. É dizer: são acolhidas no âmbito constitucional instituições permanentes, que exercem com exclusividade atribuições que o poder constituinte lhes reservou.


Busquei os anais da Constituinte. Neles, tanto quanto abundam os debates a propósito do Ministério Público, poucas linhas se dedicam à Advocacia Pública. Aliás, a própria seção II tinha por título original “Da Advocacia-Geral da União”, embora o segundo artigo tratasse dos Procuradores dos Estados. A impropriedade somente foi corrigida com a EC 19/1998; e persiste a omissão quanto aos Municípios.


Assimetricamente, a Advocacia-Geral da União é referida como instituição, ou seja, órgão coletivo; e, quanto aos Estados e ao Distrito Federal, a alusão é a Procuradores, órgãos singulares. Para a AGU assentam-se os requisitos para a chefia da instituição, algo que não se previu para as demais unidades federadas.


Quero aqui destacar outra assimetria, que diz de perto com as considerações iniciais. Ao Ministério Público foram conferidas três autonomias – funcional, administrativa e orçamentária; aos seus integrantes, garantem-se vitaliciedade, inamovibilidade e irredutibilidade de subsídio. Às Defensorias Públicas Estaduais são asseguradas autonomia funcional e administrativa, além da iniciativa de sua proposta orçamentária. Já a Advocacia Pública não tem nenhuma dessas garantias específicas.


O Supremo Tribunal Federal já se pronunciou, ao menos em duas oportunidades, pela negativa de independência funcional aos procuradores e pela inconstitucionalidade de autonomia funcional e administrativa à Procuradoria-Geral do Estado. Ressalve-se a auspiciosa discordância do Ministro Néri da Silveira, que em 1997 indagava: “Sem as imprescindíveis independência e autonomia funcionais, como poderá o Procurador do Estado propor as ações previstas pela Lei de Improbidade Administrativa contra o Governador do Estado ou seu Secretário?” Pela independência, em maior ou menor grau de extensão, também os Ministros Gilmar Mendes, Marco Aurélio e Dias Toffoli.


A doutrina é vasta e sólida a respeito, pelo deferimento de autonomia e independência à Advocacia Pública; dentre outros Maria Sylvia Zanella Di Pietro, Diogo de Figueiredo Moreira Neto, José Delgado.


A Advocacia Pública presenta o próprio ente público, tem compromisso indissolúvel com a ordem constitucional e as leis a ela submissas. Não hão de ser, seus integrantes, serviçais burocráticos dos senhores dos castelos.


Este artigo também foi publicado no volume 25 da Revista de Direito e Política - Ano XVII, de junho de 2019.


José Nuzzi Neto é colunista da Revista Pub e escreve todo dia 21 de cada mês. ÉPresidente do Instituto Brasileiro de Advocacia Pública, Procurador Autárquico (DAEE-SP) e Professor Universitário.


 
 
 

13 comentários


davidthom.a.s.282.55
10 de set.

https://kubet.latino/ ừ thì mình cũng kiểu lướt cho biết thôi. Hôm qua đang rảnh tay mình vào thử, tưởng sẽ loằng ngoằng như mấy trang cùng kiểu mà hóa ra bố cục lại dễ nhìn hơn mình nghĩ; kéo xuống là thấy các khối nội dung đặt rõ ràng, tiêu đề to nên mắt bắt được ngay mình đang đọc phần gì, không cần phải bấm qua lại nhiều mới hiểu. Mình để ý họ có nhắc kho trò chơi hơn 150 cái, và cách trình bày theo từng sảnh nhìn phát là phân biệt được, kiểu mình chỉ xem lướt cũng hình dung được chỗ nào là game bài hay mấy mục giải trí khác, đỡ mất công mò.…

Curtir

louisgarc.ia.7.0.162
09 de set.

PG55.PAGE có đáng đọc kỹ không? Mình thử vào với tâm thế hơi nghi ngờ, kiểu chắc lại trang giới thiệu dài dòng thôi, nhưng lướt vài phút thì thấy họ trình bày khá dễ chịu. Thông tin đặt theo từng khối riêng nên nhìn cái là biết đâu là phần nền tảng, đâu là đoạn nói về giấy phép hoạt động, không phải mò mẫm trong một mớ chữ. Mình cũng để ý họ có nhắc tới lưu lượng truy cập mỗi ngày khá cao, nghe thì cho biết vậy chứ mình quan tâm việc đọc có “trôi” không hơn. Kéo xuống thấy tiêu đề rõ ràng, đoạn văn cắt gọn, mắt đỡ mỏi (mình ghét kiểu dồn chữ…

Curtir

savannapatt.er.s.on.7.0.4
02 de ago.

https://sv368link.online mình thấy bạn bè gửi nên ghé thử, kiểu vào xem giao diện ra sao thôi. Trang này trình bày theo dạng từng khối nội dung nên lướt xuống khá dễ, không bị dồn chữ nhìn mệt mắt. Mình đọc lướt đoạn nói về hoàn trả, họ giải thích là tính theo tổng thua lũy kế trong tuần nên hiểu nhanh, không phải ngồi suy từng trận thắng thua. Mấy tiêu đề về link chính thức với ưu đãi được làm nổi bật nên nhìn phát là biết đang ở phần nào, khỏi phải mò menu nhiều. Nói chung mình chỉ xem cách họ sắp xếp thông tin thôi, và phần heading đóng khung trên trang nhìn khá rõ…

Curtir

lydiaharve.y50.4.4.4
28 de jul.

soicauxsmb.com hôm trước mình lướt thấy ai đó nhắc nên bấm vào xem thử cho biết. Mình không đọc kỹ nội dung lắm, chủ yếu để ý cách họ làm giao diện. Cảm giác đầu tiên là trang nhìn sáng và dễ thở, kiểu sắp xếp theo từng khối nên mắt không bị loạn khi kéo xuống. Mình cũng thích cái cách họ chia thông tin gọn gàng theo cột bảng, nhìn lướt qua là biết phần nào nằm ở đâu, không phải căng mắt tìm. Thanh menu để khá rõ nên chuyển qua lại cũng nhanh, không bị phải bấm nhiều bước. Nói chung dùng vài phút thấy ổn áp, nhất là phần bố cục dạng khối và các…

Curtir

elsiebre.we.r1.6.921
27 de jun.

https://siempreeslunes.com/ mình thấy mọi người bàn tán nên ghé thử cho biết, kiểu vào xem giao diện ra sao thôi. Lướt vài phút là thấy họ làm trang khá “gọn mắt”, phần giới thiệu nền tảng đặt rõ ràng nên không phải đoán đang đọc cái gì. Có nhắc qua chuyện hệ sinh thái trò chơi phong phú với trải nghiệm hiện đại, đọc nhanh vẫn nắm được ý chứ không bị nhồi chữ. Mình xem bằng điện thoại thì ổn, chữ không quá bé và mấy khối nội dung không bị dồn cục hay lệch hàng. Nói chung cảm giác kéo xuống khá mượt, không bị rối. Mình thích nhất là các heading kiểu “cổng game chính thức” được…

Curtir

Revista PUB - Diálogos Interdisciplinares

  • Facebook B&W
  • Twitter B&W
  • Instagram B&W
bottom of page